Selecteer een pagina
(Foto: Frans Paalman)

Zwolle – “Wij maken ons zo druk over kleine dingen, maar beseffen vaak niet waar het echt over gaat in het leven”. De jongeren die meedoen aan de theaterproductie ‘Dit nooit weer?’ leren meer dan alleen acteren. Negen jongeren tussen de 16 en 25 jaar oud worden door de regisseurs, Stan Fritschy en Wietse Klok, mee terug genomen in de tijd van de oorlog. Zo maken ze kennis met de jongeren van toen. Ze gaan met elkaar in gesprek, want dat kan bij dit theater. Het verleden komt hierdoor tot leven in het heden.

(door Esther Mostert)

75 jaar vrijheid. Dat vrijheid bijzonder is vergeten mensen die de oorlog direct of indirect hebben meegemaakt nóóit. Ooggetuigen zijn er echter bijna niet meer. De bevrijding krijgt hierdoor steeds minder aandacht, vooral van jongeren.

In hoeverre leeft de oorlog tegenwoordig nog bij de jeugd? Jongeren hebben vaak geen tijd of zin om bij de geschiedenis stil te staan. Toch is het belangrijk dat nooit vergeten mag worden wat er is gebeurd. Dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. De voorstelling ‘Dit nooit meer?’ laat heden en verleden samenkomen en zet jongeren aan tot denken.

Vroeger 

De tijd en omstandigheden waren weliswaar anders om in op te groeien, toch kennen jongeren van toen en jongeren van nu deels dezelfde problemen. Die problemen gaan over vriendschap, verliefdheid en uiterlijk. Daarin herkennen ze elkaar. Hoe is het echter om verliefd te zijn terwijl je ondergedoken zit? Hoe ontmoet je elkaar als je door de avondklok niet zomaar naar elkaar toe kan? Als vrijheid niet vanzelfsprekend is ga je anders naar het leven en naar problemen kijken.

De spelers vragen zich af waarom ze zich zo druk maken over dingen die er in oorlogstijd minder toe leken te doen. Maar is dat ook zo? De jongeren in dit theaterstuk krijgen veel vrijheid van de regisseurs. Het is locatietheater dat bij de Sassenpoort begint en eindigt.

Een deel van de voorstelling vullen de jongeren zelf in. Tijdens de repetities krijgt het verhaal dus steeds meer vorm. De jongeren ontdekken gaandeweg of het leven van jongeren vroeger anders was. Stan en Wietse laten zo het verleden tot leven komen, via de interesses van de jongeren van nu.

De voorstelling wordt door en voor jongeren gespeeld en gaat over meer dan alleen de oorlog. Het toen is ook belangrijk in het nu, want we kunnen van het verleden leren.

“Vrijheid gaat over het goede doen, respect en vriendelijkheid. Het is in onze maatschappij nog steeds nodig om lief voor elkaar te zijn”, zegt Aimée. Zij speelt een jongere uit het heden.

Haar tegenspeelster Isa speelt de jongere uit het verleden en vult haar aan: “Ook op social media mogen jongeren aardiger tegen elkaar zijn. Dat kunnen we sowieso van het verleden leren”.

Regisseur Stan Fritschy glimlacht. Tijdens het brainstormen vroegen Stan en Wietse zich namelijk af welke waarde het heeft om jongeren over een oorlog die 75 jaar geleden is afgelopen te vertellen. “Hoe maak je jonge mensen duidelijk dat vrijheid geen vast gegeven is?” De regisseurs weten het antwoord ook niet, maar vinden het wel nodig dat we hierover in gesprek gaan.

Vrijheid gaat over meer dan alleen oorlog en vrede, het gaat ook over hoe jongeren in het leven staan. Ook voor dergelijke overpeinzingen is ruimte in dit theaterstuk.

“Ik maak me soms best zorgen over de individualisering en onze prestatiemaatschappij”, zegt Stan. “Ik voel eerder schaamte dan blijdschap als ik denk aan de wereld die wij nalaten aan de jongeren van nu. Ik zou willen dat er een wereld is dat de jeugd zich geen zorgen hoeft te maken. Dat ze vrijheid voelen en ervaren, ook in de keuzes die ze maken”.

Er is weliswaar geen oorlog in Nederland, toch voelen jongeren zich niet altijd vrij. Er ligt veel druk op presteren en er wordt veel van jongeren verwacht. Misschien wel meer dan vroeger het geval was. Ook lijkt er meer afstand en minder verbinding onderling te zijn. Het sociale vangnet is niet meer zoals het vroeger was.

Deze onderwerpen komen ook aan bod in het theaterstuk, want dit zijn vragen die jongeren bezig houden. De regisseurs begeleiden de jongeren in dit proces, ze helpen hen om antwoorden te vinden op de vragen die er bij hen leven. Ze hopen dat dit theaterstuk jongeren aanzet tot denken.

De acteurs en actrices zijn door het repeteren al echt aan het denken gezet over dodenherdenking en bevrijdingsdag. “Het is best heftig als je erover nadenkt hoe het was om als tiener in oorlogstijd op te groeien. Wij realiseren ons daardoor dat het eigenlijk best lekker is om je druk te kunnen maken over kleine dingen”.

De voorstelling sluit aan bij de herdenking van Zwolle 75 jaar vrijheid. Het is gesubsidieerd door Fonds Amateurkunst en stichting Het Hervormd Weeshuis. Het is een locatie-productie; het begint en eindigt onder de Sassenpoort en voert langs verschillende locaties in Zwolle die in de oorlog een rol hebben gespeeld. Ook de Synagoge en het Karel V-huis worden bezocht in dit theaterstuk. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was het Karel V-huis een centraal punt voor de illegale koeriersdiensten van het verzet. Ook werd de verzetskrant Trouw er gestencild.

De voorstelling gaat op vrijdag 3 april in première en wordt zes keer gespeeld. Niet alleen jongeren zijn uitgenodigd om de voorstelling te zien, iedereen is natuurlijk welkom.

Kijk voor data, tickets en meer op de website.

www.ditnooitmeer.com